Czekolada – przysmak bogów

CZEKOLADA 🙂 Co prawda do Międzynarodowego Święta Czekolady jeszcze daleko, ale jej miłośnicy nie muszą czekać na jakiś szczególny moment, by po nią sięgnąć.

Właściwie nikogo nie trzeba zachęcać do tego popularnego i chętnie spożywanego produktu. Różne legendy krążą na temat czekolady i wiele sprzecznych opinii wprowadza zamieszanie wśród jej miłośników. Spróbujmy wiec odkryć trochę tajemnic tego wyjątkowego przysmaku.

Więcej ciekawostek na temat czekolady znajdziesz TUTAJ.

Skąd pochodzi czekolada?

Czekolada narodziła się w Amerce Południowej. Podstawowy surowiec, z którego jest produkowana pochodzi z drzewa kakaowca uprawianego obecnie w wielu krajach na różnych kontynentach (Afryce, Azji, Oceanii, Ameryce Srodkowej i Południowej).

Potrzeba pięciu lat, aby zasadzony kakaowiec zaczął owocować. Zbiory odbywają się ręcznie dwa razy w roku, a z zebranych nasion pozyskuje się dobrze znane kakao, które stanowi surowiec do produkcji czekolady. Nazwa naukowa Theobroma cacao pochodzi od greckiego theobroma czyli „pokarmu bogów” i od słowa kakawa w języku Olmeków, prehistorycznych mieszkańców Meksyku. Produkt ten był wykorzystywany przez człowieka w zamierzchłych czasach: najstarsze ślady plantacji kakao znalezione przez archeologów datowane są na lata 1100-1400 p.n.e.. Właściwości zdrowotne kakao docenili już Majowie i Aztekowie: spożywali napój na bazie kakao doprawiony chili i wanilią.

Co nazywamy czekoladą?

Nie wszystkie czekolady są sobie równe. Ciemna, tzw. gorzka czekolada zawiera o wiele więcej kakao niż inne jej odmiany (co najmniej 35%).

Czekolada mleczna, oprócz kakao (min. 10%), zawiera również śmietanę lub inne produkty mleczne i wiekszą ilość cukru.

Biała czekolada składa się z masła kakaowego, cukru, produktów mlecznych i środków aromatyzujących. Nie jest więc czekoladą w pełnym tego słowa znaczeniu.

Właściwości czekolady

Media szeroko rozpisują się o zdrowotych własciwościach czekolady. Jej reputacja rośnie, ponieważ coraz więcej badań sugeruje, że może mieć dobroczynny wpływ na zdrowie.

W ciągu ostatnich 15 lat rośnie ilość badań poświęconych czekoladzie (a wraz z nimi ilość artykułów opublikowanych w recenzowanych czasopismach). Trzy wiodące uczelnie badawcze zajmujące się tą tematyką to Harvard, UC Davis i University of Minnesota, natomiast Nestle jest największym korporacyjną jednostką badającą czekoladę.

Ziarna kakao i produkty z nich pochodzące charakteryzują się wysoką wartością odżywczą: są bogate w witaminy, mikroelementy i zdrowe  tłuszcze. To co je wyróżnia to wysoka zawartość przeciwutleniaczy: zawierają więcej fenolowych przeciwutleniaczy niż większość pokarmów.

Sześć faktów przytaczanych przez naukę na temat czekolady (www.elsevier.com/connect/infographic-what-science-says-about-chocolate)

Wpływ na aktywność seksualną

To nie przypadek, że czekolada króluje w Walentynki. W badaniu z 2006 roku opublikowanym w Food Research International porównano zdrowie seksualne kobiet z deklarowanym przez nie spożyciem czekolady. Badanie wykazało wyższe pożądanie seksualne u kobiety spożywających ten przysmak: “afrodyzjakowe” działanie czekolady jest związane z obecnością fenyloetyloaminy wpływającej na poziom serotoniny i endorfin w mózgu.

Efekty lecznicze

Problemy sercowo-naczyniowe: czekolada zawiera flawonoidy korzystnie wpływające na obniżenie ciśnienia krwi i zmniejszenie agregacji płytek krwi.

Kaszel: czekolada zawiera teobrominę, która hamuje aktywność nerwu błędnego, odpowiedzialnaego za kaszel.

Problemy z zębami: taniny czekoladowe, zawierające polihydroksyfenole, mogą zmniejszyć ładunek bakterii w jamie ustnej, zmniejszyć ryzyko ubytków, złagodzić podrażnione dziąsła, orau poprawić zapach oddechu.

Zaparcie, dyzenteria, niestrawność: magnez znajdujący się w czekoladzie poprawia kwasowość i trawienie. Alkaloidy wpływają korzystnie na zwalczanie biegunki.

Problemy skórne: masło kakaowe zawiera tłuszcze i przeciwutleniacze, które pomagają chronić zewnętrzną warstwę skóry przed uszkodzeniem i hamować utratę wilgoci, co pomaga zapobiegać zmarszczkom.

Choroby wątroby: silne przeciwutleniacze zawarte w czekoladzie zmniejszają poposiłkowe nadciśnienie wrotne.

Proces starzenia: czekolada wpływa korzystnie na różne funkcje mózgu: flawonoidy zawarte w czekoladzie mogą również mieć wpływ na stany neurologiczne, takie jak demencja.

Ponadto niektóre badania powiązały konsumpcję czekolady z redukcją ryzyka cukrzycy, udaru mózgu i ataku serca.

Wzrost zdolnosści poznawczych

W 2007 r. przeprowadzono komputerowe testy neuropsychologiczne. W czasopiśmie Appetite badacze ocenili, między innymi, pamięć werbalną, koncentrację uwagi, czas reakcji, zdolność rozwiązywania problemów i zmienność odpowiedzi. Wyniki pokazały, że pamięć werbalna i wzrokowa była wyższa po spożyciu mlecznejczekolady. Spożywanie gorzkiej czekolady zapewnia lepszą kontrolę impulsów i czas reakcji.

Idealne połączenia czekolady z innymi produktami

Jak wynika z badań przeprowadzonych w 2012 r. na 80 regularnych konsumentach czekolady (i opublikowanych w czasopiśmie Food Research International), oprócz szeroko stosowanego mleka, napoje takie jak ocet balsamiczny, wino i kawa wydają się być odpowiednimi „partnerami” dla czekolady.

Wpływ na intencje zakupowe

Według badania przeprowadzonego w 2013 r., opublikowanego w Journal of Environmental Psychology, nawet sam zapach czekolady wywołuje przyjemność i podniecenie u większości konsumentów i wływa na ich zachowanie. Powoduje pozytywną reakcję emocjonalną i stymuluje reakcje poznawcze, poprawiając uwagę, pamięć i zdolność oceny.

Wpływ na nastrój

Dzięki wysokiej zawartości tryptofanu i fenyloetyloaminy czekolada wpływa pozytywnie na humor, wywołując uczucie szczęścia i  podekscytowania.

Czy wszystkie rodzaje czekolady są zdrowe?

Zanim sięgniesz po tabliczkę lub batonik czekoladowy, albo po kawałek ciasta czekoladowego, zapoznaj się z niektórymi faktami.

Większość komercyjnych czekoladek jest wysoko przetworzona. Chociaż kiedyś uważano, że gorzka czekolada zawiera najwyższe poziomy flawanoli, ostatnie badania wskazują, że w zależności od sposobu jej przetwarzania może to nie być prawdą. Dobrą wiadomością jest to, że większość głównych producentów czekolady szuka sposobów na utrzymanie jak najwyższego poziomu flawanoli w przetworzonych produktach. Póki co najlepszym wyborem jest ciemna, gorzka czekolada, oraz kakao w proszku nie poddane obróbce holenderskiej (kakao potraktowane alkaliami w celu zneutralizowania jego naturalnej kwasowości).

Przeciwskazania dla spożywania czekolady

Ciemna czekolada, pomimo wszystkich dobroczynnych właściwości, nie jest wskazana dla osób cierpiących na zaparcia, zapalenie żołądka, refluks, wrzody i zespół jelita drażliwego. W przypadku bólu głowy należy z niej zrezygnować. Jeżeli cierpisz na której z tych schorzeń unikaj czekolady. Natomiast korelacja między spożyciem czekolady i trądziku nigdy nie została naukowo udowodniona.

Czekolada jest dość kaloryczna, więc spożywaj ją z umiarem, jeżeli chcesz zachować linię. Ostatnie doniesienia mówią o pozytywnym wpływie gorzkiej czekolady na utratę wagi. Jest więc nadzieja, że będziemy mogli pozbyć się wyrzutów sumienia i spokojnie raczyć się tym dobroczynnym przysmakiem.

Jak kupować i spozywać czekoladę – praktyczne rady

W intensywej produkcji kakao często zatrudniana jest tania siła robocza. Jeżeli chcesz mieć pewność, że przy produkcji czekolady nie wykorzystano pracy dzieci i zastosowano uczciwe wynagrodzenie, kupuj czekolade oznaczoną „Fair-Trade”.

Jeśli chcesz zwiększyć ilość czekolady w diecie, pamietaj aby robić to z umiarem. Większość komercyjnych czekolad zawiera wysoki procent tłuszczu, cukru i, co za tym idzie, sporo kalorii. Nadmiar kalorii może przyczynić się do zwiększenia masy ciała, co stanowi czynnik ryzyka dla wzrostu ciśnienia krwi,  czy rozwoju chorób serca i cukrzycy.

Aby uzyskać najlepszy efekt zdrowotny, wybieraj gorzką ciemną czekoladę zawierającą przynajmniej 70% kakao. Pamiętaj jednak, że im wyższy jest procent kakao, tym smak czekolady jest bardziej gorzki.

Przechowuj czekoladę w chłodnym, suchym miejscu w szczelnie zamkniętym pojemniku. Nie trzymaj jej w lodówce, bo może pokryć się białawym nalotem spowodowanym „wykwitem” cukru na powierzchni. Nalot ten nie jest szkodliwy i nie wpływa na smak, ale nie wygląda apetycznie.

W przypadku prawidłowego przechowywania ciemna czekolada zachowuje swoją pełną wartość przez dwa lata.

Możesz zastąpić czekoladę kakao, które w przeciwieństwie do czekolady, ma niską zawartość cukru i tłuszczu, i jednocześnie oferuje potencjalne korzyści dla zdrowia. Tak więc, jeśli lubisz smak czekolady, dodaj zwykłe kakao do mleka o niskiej zawartości tłuszczu lub porannej owsianki.

Przykłady wykorzystania kakao i czekolady

Aby rozpuśćić czekoladę, połam ją na mniejsze kawałki i umieść na patelni lub w kuchence mikrofalowej. Podgrzewaj ją stopniowo, często mieszając.

W celu uzyskania zdrowej przekąski, dodaj 1-2 łyżki rozpuszczonej gorzkiej czekolady do jogurtu lub do świeżych owoców.

Osiągniesz ciekawy efekt łącząc czekoladę z bananem: w tym celu wymieszaj 1-2 łyżki nieprzetworzonego kakao z dużym mrożonym bananem (do spożycia w wersji z lodami lub bez lodów).

Spróbuj wziąć mały kawałek czekolady i pozwól mu powoli rozupuścić się w jamie ustnej. Ta technika oferuje doznania bardziej intensywne niż te pochodzące z szybkiego żucia i połykania czekolady.

Proste przepisy

Czarna czekolada do picia

Aby przygotować dwie porcje czekolady potrzebujesz pół tabliczki (50 g) gorzkiej czekolady, 130 ml mleka i kilka kropli esencji.

Przygotowanie: do podgrzanego mleka dodaj połamaną czekoladę i mieszaj całość aż do zagotowania. Na koniec dodaj esencję waniliową, rumową lub pomarańczową. Dla uzyskania ciekawszego smaku, możesz wzbogacić tak otrzmany gorący napój szczyptą cynamonu lub chilli.

Domowa maseczka kakaowa

Do przygowania maseczki potrzebujemy trzech składników: kakao, miodu i jogurtu. Wymieszaj po łyżce kakao, miód i jogurtu. Rozprowadź tak przygotowanę maseczkę na twarzy. Po dziesięciu minutach zmyj twarz. Jest to maseczka nawilżająca, wskazana jest więc do suchej i podrażnionej cery.

Pudding z chia ze słonym karmelem i z czekoladą znajdziesz TUTAJ.

Literatura

  1. hsph.harvard.edu/nutritionsource/food-features/dark-chocolate
  2. elsevier.com/connect/infographic-what-science-says-about-chocolate
  3. mayoclinic.org/healthy-lifestyle/nutrition-and-healthy-eating
  4. Heart Healthy Benefits of Chocolate https://my.clevelandclinic.org/
  5. https://www.scientificamerican.com/video/why-do-we-love-chocolate/
  6. Seven sweet facts about how chocolate is made http://www.ift.org/

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Komentarz do “Czekolada – przysmak bogów”